Rối loạn tiền đình

23/06/2015 849

RLTĐ gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của người bệnh và cần  điều trị triệt để.

Tiền đình là một bộ phận quan trọng của tai (ốc tiền đình). Rối loạn tiền đình (RLTĐ) có thể xảy ra một cách thoáng qua nhưng có khi lặp đi lặp lại nhiều lần. RLTĐ gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của người bệnh. RLTĐ có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng tuổi trưởng thành thường chiếm với tỷ lệ cao hơn nhiều.

Nhận biết dấu hiệu rối loạn tiền đình

Bệnh thường xảy ra lúc nửa đêm gần sáng, khi tỉnh dậy không ngồi lên được do hoa mắt, chóng mặt, buồn Nôn và có thể nôn. Người lao đao, choáng váng, mất thăng bằng nếu cố dậy để đi có thể bị ngã hoặc dúi dụi xuống đất, cũng có trường hợp bị sang chấn. Khi thay đổi tư thế như nghiêng người từ trái qua phải hoặc ngược lại là chóng mặt, buồn nôn. Nếu nhẹ thì thoáng qua nhưng nếu nặng thì không thể thay đổi tư thế được và nôn. Khi lên cơn rối loạn tiền đình, người bệnh nên chọn tư thế nằm cho thích hợp (nghiêng trái hay nghiêng bên phải hoặc nằm ngửa), tránh thay đổi tư thế và nên tránh ánh sáng chói như ánh sáng mặt trời, ánh sáng đèn hoặc tránh tiếng động... Muốn chẩn đoán bệnh rối loạn tiền đình cần đi khám bệnh để xác định chắc chắn. Tùy theo sự mô tả của người bệnh về tình trạng bệnh của bản thân mình mà bác sĩ sẽ có định hướng trong việc cho làm thêm các xét nghiệm gì và những can thiệp gì thích hợp. Ví dụ, xét nghiệm máu lúc đói để biết chỉ số cholesterol toàn phần, cholesterol cao, cholesterol thấp... Nếu nghi là xơ vữa động mạch có thể nội soi động mạch; nội soi tai, mũi, họng. Nếu nghi là u não, những vấn đề về ốc tiền đình thì có thể chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ...

RLTĐ do nhiều nguyên nhân gây ra

RLTĐ có rất nhiều nguyên nhân khác nhau như tuần hoàn kém (rối loạn tuần hoàn); khi thời tiết thay đổi; ngộ độc độc tố hay ngộ độc hóa chất (ngộ độc thực phẩm); rối loạn tuần hoàn não (thường gặp ở người lớn tuổi). Đối với rối loạn tuần hoàn não thường do xơ vữa động mạch nhất là động mạch cảnh (cả động mạch cảnh trong và cả động mạch cảnh ngoài) làm cho lượng máu đi lên não bị hạn chế (tùy theo mức độ xơ vữa thành động mạch mà lượng máu lưu thông lên não bộ bị hạn chế nhiều hay ít) và có thể bị xơ vữa động mạch não. Nguyên nhân của xơ vữa thành động mạch thì có nhiều nhưng do tăng mỡ trong máu mà đặc biệt là tăng lượng cholesterol xấu. Một số trường hợp tăng huyết áp cũng gây RLTĐ. Các bệnh về não bộ như u não, u tiểu não, u dây thần kinh số 8... Người ta cũng có nhận xét rằng, những người bệnh bị thoái hóa đốt sống cổ cũng có thể bị hội chứng RLTĐ, rối loạn tuần hoàn não.

Bệnh RLTĐ có phòng được không?

Khi nghi ngờ bị bệnh RLTĐ thì nên đi khám ở cơ sở y tế có đầy đủ tiện nghi và nếu có điều kiện thì nên đi khám ở chuyên khoa tai, mũi, họng. Đi khám bệnh lúc này có nhiều điều có lợi cho người bệnh ví dụ như: biết được nguyên nhân RLTĐ do ở bộ phận tai Mũi Họng (viêm xoang...) hay do ở cơ quan khác, bộ phân khác (thoái hóa đốt sống cổ...). Việc phòng bệnh để không mắc bệnh RLTĐ hoặc đã mắc bệnh RLTĐ rồi thì làm cho tần suất xuất hiện giảm dần đi và hy vọng sẽ không tái diễn. Nếu do bệnh về xoang thì cần điều trị bệnh một cách nghiêm túc, nếu bị bệnh về thoái hoá đốt sống cổ thì cần điều trị theo đơn của bác sĩ khám bệnh trực tiếp cho mình. Thuốc tây y dùng để điều trị bệnh RLTĐ hiện nay rất đa dạng. Tuy vậy, dùng thuốc gì để điều trị cho có hiệu quả phải được kê bởi bác sĩ trực tiếp khám bệnh cho mình và người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ. Ngoài việc dùng thuốc, cần tập luyện thường xuyên, nhẹ nhàng nhưng đúng động tác, ví dụ tập đốt sống cổ cần quay trái, quay phải, ngả đầu về sau, cúi đầu xuống phải từ từ không vội vàng, mỗi lần tập như vậy cũng chỉ kéo dài từ 5-10 phút, không nên tập kéo dài thời gian... Khi đã bị viêm Mũi họng, xoang cần vệ sinh răng miệng, Họng hàng ngày; nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày vào Mũi để làm sạch Mũi do hít thở không khí có kèm theo vi sinh vật có hại.

Tuy nhiên, thuốc chỉ giúp giải quyết tức thời những cơn chóng mặt cấp. Về lâu dài, bệnh nhân cần chủ động phòng ngừa bằng cách luyện tập thường xuyên các động tác sau:

Tập đầu và cổ: Ngửa đầu ra sau, cúi đầu xuống, nghiêng đầu sang phải và sang trái hết cỡ. Quay đầu tròn chữ O bên phải rồi bên trái (khoảng 10-15 lần). Nằm ngửa trên giường, để một tay ở đỉnh đầu, một tay dưới cằm, thật mềm cổ, nhẹ nhàng vặn mạnh cằm về bên trái, rồi về bên phải, có tiếng kêu răng rắc là tốt. Sau đó, lồng các ngón tay với nhau để vào sau gáy, kéo mạnh gập cằm về phía ngực (khoảng 10 lần). 

Xoa mặt, mắt, tay: Hai bàn tay xiết mạnh vào nhau cho nóng, xoa đều vào mặt, hốc mắt và tai để tác động vào các nút thần kinh tai, mắt, mặt (khoảng 10 lần). 

Tập thể dục như bình thường nhưng phải làm được 3 động tác cơ bản sau đây: Chạy đi chạy lại nhẹ nhàng 8-10 phút. Đứng hơi dạng hai chân, cúi người xuống, đầu ngón tay chạm vào ngón chân cái, vung hai tay và quay mặt về bên trái rồi về bên phải hết cỡ (nhớ là quay cả mặt). Làm 10 lần. 

Người mắc chứng rối loạn tiền đình cần lưu ý 

- Tập thể dục thường xuyên. 

- Ban đêm, để đèn ngủ sáng cho dễ nhìn sự vật chung quanh. 

- Không ngồi liên tục quá lâu, nhất là ngồi máy tính. 

- Hạn chế uống rượu, cà phê, thuốc lá. 

- Tránh tiếp xúc với các chất liệu hoặc thực phầm có mùi vị kích thích, 

- Tránh ngoảnh cổ quá nhanh hoặc đứng ngồi quá nhanh. 

- Tránh lái xe hoặc điều khiển máy móc có động cơ mạnh nếu thường hay bị choáng váng. 

- Giảm thiểu căng thẳng, lo âu, hoảng hốt. 

- Tránh leo trèo cao. 

- Tránh đọc sách báo khi ngồi trên xe hơi. 

- Ngồi hoặc nằm ngay khi cảm thấy chóng mặt. 

- Hợp tác chặt chẽ với thầy thuốc để chữa bệnh.

Khi nào cần đi khám bác sĩ? 

Dù chóng mặt ít khi là dấu hiệu của căn bệnh trầm kha, nhưng nếu thấy một trong những triệu chứng như sau là ta phải đi bác sĩ để được khám nghiệm, tìm hiểu nguyên nhân: 

- Cơn nhức đầu bất thình lình; 

- Mờ mắt nhìn sự vật không rõ; 

- Giảm thính giác; 

- Mất định hướng với không gian và thời gian; 

- Nói khó khăn; 

- Tay chân run rẩy, yếu; 

- Bất tỉnh nhân sự; 

- Cảm thất lảo đảo muốn té ngã;. 

- Thấy tê dại các đầu ngón chân tay; 

- Đau ngực hoặc nhịp tim nhanh chậm bất thường. 

Các dấu hiệu đó có thể báo hiệu bệnh nặng như tai biến động mạch não, u bướu não, bệnh Parkinson, bệnh tim mạch, bệnh đa xơ cứng..

Độc giả có thể gửi câu hỏi liên quan đến Chăm sóc sức khỏe não bộ về hòm thư điện tử: cebraton.vn@gmail.com để được tư vấn, giải đáp hoặc liên hệ tới số điện thoại (04) 3683.0751 để được các chuyên gia tư vấn miễn phí
Bình luận